Aínda
que Dna. Carmen sempre se negaba a abrir a porta a ninguén, esa vez era
evidente que urxía prestarlle axuda. Ultimamente non saía da casa nin para
visitar os contedores do lixo. Ademais do balbordo de cans e gatos, cada vez
máis estridente, o fedor na escaleira xa resultaba insoportable. A preocupación
lóxica dos veciños converteuse en desesperación. Había tempo que esgotaran a
paciencia e tódalas vías ó seu alcance para solicitar a intervención dos
servizos sociais e outros organismos presuntamente competentes. Sempre a mesma
resposta: sen consentimento da afectada ou autorización xudicial, imposible
invadir o ámbito privado. Pero chegou a nova Lei de Benestar Animal e viron na
norma unha posible saída. Denunciaron con présa as condicións indignas nas que
se achaban as mascotas do 3º B. Poucos días despois, acudían ó edificio as
autoridades de orde pública. Como non houbo resposta desde o interior,
accederon á vivenda por medios propios e, veloces, trasladaron a unha
protectora algúns animais aínda vivos. Ela tivo menos sorte: o que se puido
recuperar da anciá foi ó depósito de cadáveres.
PALABRA DE NOZ
PRETENSIÓNS LITERARIAS DUNHA NOGUEIRA VELLA
POR QUE
ISTO NON É UN LIBRO. Se o fose, levaría ese título. O prólogo e a sinopse serían estes:
“ISTO NON É UN LIBRO por dous motivos, fundamentalmente:
Primeiro, porque nunca pretendeu selo. Ningún dos textos se escribiu pensando na posible publicación. Se chegaron ata aquí, foi grazas ós empurróns de persoas que os leron e que me queren ben. Algúns foron rescatados do fondo da hucha; outros, aínda fumean. Hainos que saíron directamente do corazón; tamén os hai feitos por encarga cerebral. Todos, de escasas palabras; pero de longa elaboración. E segundo, porque estrutura, contidos, prosa e poesía enceréllanse adrede coa humilde intención de sorprender ó lector. Confío na súa boa vontade para deixarse levar”.
19 feb 2026
DIÓXENES / DIÓGENES
8 ene 2026
SORPRESA DE IDA E VOLTA / SORPRESA DE IDA Y VUELTA
Abúrreme o Nadal. Adoito evitalo indo de safari ou a calquera destino exótico. Pero este ano cambio esas aventuras por outra de maior risco: sorprender á familia na cea de Noiteboa.
Non me esperan. Desde fóra, oio entre o boureo disparos de tapóns de champaña e choques de copas. Envío unha mensaxe anónima a miña irmá rogándolle que abra a porta a Papá Noel, demasiado gordo para entrar pola cheminea. Responde. Alucino: a moi inocente creo. Pretende deitalos a todos primeiro empeñada en que non me vexan. Chove. Cando abre ó fin, descobre a un tipo fraco tremelicando, con barba postiza e disfrace vermello enchoupado de auganeve; a carón, un saco grande. Asústase, pecha de golpe e chama á policía.
Grazas á estufa da comisaría, podo recuperar a fala e explicarme. Os axentes tentan, sen éxito, controlar as gargalladas.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Me aburren las Navidades. Suelo evitarlas yendo de safari o a cualquier destino exótico. Pero este año cambio esas aventuras por otra de mayor riesgo: sorprender a la familia en la cena de Nochebuena.
No me esperan. Desde fuera, oigo entre el bullicio disparos de corchos de champán y choques de copas. Envío un mensaje anónimo a mi hermana rogándole que abra la puerta a Papá Noel, demasiado gordo para entrar por la chimenea. Responde. Alucino: la muy inocentona se lo cree. Pretende acostarlos a todos primero empeñada en que no me vean. Llueve. Cuando abre al fin, descubre a un tipo flaco tiritando, con barba postiza y disfraz rojo empapado de aguanieve; a su lado, un saco grande. Se asusta, cierra de golpe y llama a la policía.
Gracias a la estufa de comisaría, puedo recuperar el habla y explicarme. Los agentes intentan, sin éxito, controlar las carcajadas.
Relato creado para el GORDO ENTC 2025
8 dic 2025
SIMBIOSE PRAGMÁTICA / SIMBIOSIS PRAGMÁTICA
Son empregada do fogar interna. Coido dunha anciá a xornada
completa. Non me queixo; a súa familia, que reside lonxe, adoita ingresar cada
mes na miña conta o salario acordado. Ela dispón de diñeiro en efectivo para os
gastos cotiáns. Eu encárgome das demais tarefas: limpeza, alimentación, paseos,
médicos.... Desde o principio, convivimos sen ningún conflito. Ata que chegaron
os malditos avisos de deterioración mental. Non quere asearse nin saír, négase
a comer ou faino a deshora, perde a carteira... De cando en vez, teño que
realizar pagos inevitables cos meus aforros. Tamén me resulta estraño organizar
o seu armario; antes permanecía sempre pechado e agora revólveo tódolos días.
Esta mañá, ordenándoo detidamente, descubrín entre a roupa unha bolsa cargada
de billetes. Reposta do sobresalto, a primeira reacción foi ignorar o achado;
despois pensei en chamar a un familiar; pero, ó final, decidín gardala no meu
cuarto. Con ese capital milagroso, poderei ofrecerlle as mellores atencións,
incluso os servizos de doutores privados se fose necesario. Debo administralo
ben. Será un seguro de vida para ámbalas dúas: canto máis dure a señora, máis
tempo terei teito e emprego fixo.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Soy empleada del hogar interna. Cuido de una anciana a jornada completa. No me quejo; su familia, que reside lejos, suele ingresar cada mes en mi cuenta el salario acordado. Ella dispone de dinero en efectivo para los gastos cotidianos. Yo me encargo de las demás tareas: limpieza, alimentación, paseos, médicos.... Desde el principio, convivimos sin conflicto alguno. Hasta que han llegado los malditos avisos de deterioro mental. No quiere asearse ni salir, se niega a comer o lo hace a deshora, pierde la cartera... De vez en cuando, tengo que realizar pagos inevitables con mis ahorros. También me resulta extraño organizar su armario; antes permanecía siempre bajo llave y ahora lo revuelve todos los días. Esta mañana, ordenándolo detenidamente, descubrí entre la ropa una bolsa cargada de billetes. Repuesta del sobresalto, la primera reacción fue ignorar el hallazgo; luego pensé en llamar a un familiar; pero, al final, he decidido guardarla en mi cuarto. Con ese capital milagroso, podré ofrecerle las mejores atenciones, incluso los servicios de doctores privados si fuera necesario. Debo administrarlo bien. Será un seguro de vida para ambas: cuanto más dure la señora, más tiempo tendré techo y empleo fijo.
Relato publicado en ENTC
8 oct 2025
UN SER DE LUZ (ARTIFICIAL)
Hai un par de anos, Sara cambiou o piso por unha casa vella con horta. Aínda que os novos veciños a recibiron mellor do que esperaba, andan amoscados porque case non a ven. Disque a luz do día lle produce tal estrés que non consegue funcionar, desoriéntase totalmente. Por iso fai vida de noite, sen medo a nada nin a ninguén. A xente desconfía. Os animais nocturnos habituais xa se cruzan con ela sen inmutarse; os esporádicos foxen ante un ser vertical cunha luz potente na testa. Descoñecen que é unha lanterna para ver onde pisa ou espeta o sacho.
Sara ten un problema novo: prohibiron recoller cogomelos na comarca despois da tardiña. Como eses manxares colaboraron na súa decisión de mudarse á aldea, rexeita desaproveitalos. Esta mañá ben cedo, antes de deitarse, fíxose a valente e saíu. Deu chegado ó monte e mesmo encheu o cesto, pero atopar o camiño de volta foi imposible. Bota de menos no peto o móbil repudiado. E alá segue, sen rumbo, cada vez máis lonxe, morta de fame, toqueando ós poucos, ata que a escuridade lle indique a dirección correcta. Os fungos recollidos empezan a deteriorarse.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Hace un par de años, Sara cambió el piso por una casa vieja con huerta. Aunque los nuevos vecinos la recibieron mejor de lo que esperaba, andan mosqueados porque casi no la ven. Al parecer, la luz del día le produce tal estrés que no consigue funcionar, se desorienta totalmente. Por eso vive de noche, sin miedo a nada ni a nadie. La gente desconfía. Los animales nocturnos habituales ya se cruzan con ella sin inmutarse; los esporádicos huyen ante un ser vertical con una luz potente en la cabeza. Desconocen que es una linterna para ver dónde pisa o clava el azadón.
Sara tiene un problema nuevo: han prohibido recoger setas en la comarca después del atardecer. Como esos manjares colaboraron en su decisión de mudarse a la aldea, rechaza desaprovecharlos. Esta mañana muy temprano, antes de acostarse, se hizo la valiente y salió. Pudo llegar al monte e incluso llenó el cesto, pero encontrar el camino de vuelta fue imposible. Echa de menos en el bolsillo el móvil repudiado. Y allá sigue, sin rumbo, cada vez más lejos, muerta de hambre, dando cabezadas, hasta que la oscuridad le indique la dirección correcta. Los hongos recogidos empiezan a deteriorarse.
Relato publicado en ENTC
3 oct 2025
VENDAVAL
Despois do vento,
das árbores caídas facemos leña.
Después del viento, de cada árbol caído hacemos leña.
28 sept 2025
MAN ESQUERDA / MANO IZQUIERDA
Desde que un estúpido accidente doméstico lle queimou a destra con aceite de tirabeques, a súa vida é outra. De súpeto e por orde, xurdiron os trastornos clásicos: dor, curas, uso forzoso da zurda, certa dependencia... Despois chegou un cambio de carácter inesperado. Grazas ó seu novo talante conciliador e persuasivo, conseguiu recuperar o trato con tódolos veciños, convencer ó marido para reformar o baño ou que os netos coman verdura. Como ela mesma continúa colocando a vendaxe, ninguén sabe que o centro de saúde lle deu a alta hai dúas semanas. Teme desfacer o feitizo.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
18 sept 2025
PURA DE PRADO
As tellas rotas deixan que os lóstregos invadan o cuarto. A Pura cústalle abandonar o xergón do chan. Antes de distribuír cacharros baixo as pingueiras inminentes, atende á súa irmá impedida, que chora feita un nobelo ríxido sobre un metálico oxidado.
-¡Cala xa! Se non fose por ti, casaría cun
millonario. ¡A ver se un puto raio deses te deixa seca dunha vez!
É a súa maneira de dicirlle que a quere moito.
Desde que o cura novo inviste as escasas pesetas das
limosnas da igrexa en pagarlles o pan, pasan menos fame. Diñeiro ninguén lles
dá, xa que Pura, de moza a máis fermosa da comarca, gastaríao en afeites ou
lentes escuras que disimulen o ollo baleiro.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Las tejas rotas dejan que los relámpagos invadan el cuarto. A Pura le cuesta abandonar el jergón del suelo. Antes de distribuir cacharros bajo las goteras inminentes, atiende a su hermana impedida, que llora hecha un ovillo rígido sobre un somier oxidado.
-¡Cállate ya! Si no fuera por ti, me casaría con un
millonario.
¡A ver si un puto rayo de esos te deja seca de una
vez!
Es su manera de decirle que la quiere con locura.
Desde que el cura nuevo invierte las escasas pesetas
del cepillo en pagarles el pan, pasan menos hambre. Dinero nadie les da, ya que
Pura, de joven la más hermosa de la comarca, se lo gastaría en afeites o gafas
oscuras que disimulen el ojo vacío.
Verano e invierno, mil harapos y sombrero protegen su
piel de doncella cincuentona. A no ser que espere la visita de un pretendiente
imaginario; entonces, broncea su cuerpo desnudo entre maizales y se viste
elegantemente.
Cuando no puede más, nos visita. En casa, no sólo
tiene asegurado un plato caliente, sino la ración de cordura necesaria para ir
tirando. Mi madre la escucha con paciencia infinita; luego, le desmonta sus
fantasías y la despide curada por unas horas.
Relato publicado en ENTC
16 sept 2025
RELACIÓN FUGAZ
Véxoo desde a ventá. Máis cás antenas ou a pel de sapo, impresióname como se despraza: levita. ¡Cantas veces flotei ingrávida en soños! Saio recibilo. Sorprendentemente, asústome menos ca el. Penso mil preguntas e, abraiada, comprobo que responde a todas por telepatía. Cando case consegue facerme levitar coa súa técnica avanzada, detecta o coche do meu home e desaparece. Volvía do traballo veloz e preocupado porque non atendo o teléfono. Despois de contarlle o acontecido, lévame a urxencias psiquiátricas. Pido auxilio telepático ó meu novo amigo ausente, pero non contesta.
25 ago 2025
FINO
Se da aires
de marqués. No pasa hambre, es que está siempre a dieta. La manta menos raída y
el mejor cartón siempre son los suyos.
19 ago 2025
INCONGRUENCIAS
Este ano non puidemos
desfacernos dos restos da poda arbórea porque a Administración denegou os
permisos para a queima desde abril. Xustificación esgrimida: a seca anormal
anticipa e incrementa o risco de incendios.
O verán está recentemente estreado. Saímos en coche sobre as sete da tarde, con ceo despexado e calor. Uns quilómetros despois, o sol empeza a cubrirse. Pensamos se a bruma da ría terá algunha culpa, pero o cheiro a fume enseguida disipa as dúbidas. Non divisamos lume. A visibilidade empeora. A miña sogra nonaxenaria que, por vontade propia, vive máis lonxe e soa do debido, espera a visita. Seguimos. Alívianos atopala sosegada. Ceamos con ela unhas sardiñas feitas na grella e regresamos. A noite deixa ver as chamas. Aínda que invaden a paisaxe, non asustan demasiado. Un sorriso bilateral e malicioso sorpréndenos: o noso problema ten solución. Cando cheguemos, haberá que mudarse e ir á horta. Toca suar.
Coma sempre, os xornais destacan en portada as innumerables fogueiras xeradas para festexar San Xoán. Dita noticia aparece ilustrada coa foto dunha praia absolutamente cuberta por toneladas de lixo, pegada indeleble do desenfreo nocturno.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Este año no pudimos deshacernos de los restos de poda arbórea porque la Administración denegó los permisos para quema desde abril. Justificación esgrimida: la sequía anormal anticipa e incrementa el riesgo de incendios.
El verano está recién estrenado. Salimos en coche sobre las siete de la tarde, con cielo despejado y calor. Unos kilómetros después, el sol empieza a cubrirse. Pensamos si la bruma de la ría tendrá alguna culpa, pero el olor a humo enseguida disipa las dudas. No divisamos fuego. La visibilidad empeora. Mi suegra nonagenaria que, por voluntad propia, vive más lejos y sola de lo debido, espera la visita. Seguimos. Nos alivia encontrarla sosegada. Cenamos con ella unas sardinas a la parrilla y regresamos. La noche deja ver las llamas. Aunque invaden el paisaje, no asustan demasiado. Una sonrisa bilateral y maliciosa nos sorprende: nuestro problema tiene solución. Cuando lleguemos, habrá que mudarse e ir al huerto. Toca sudar.
Como siempre, los periódicos destacan en portada las innumerables hogueras generadas para festejar San Juan. Dicha noticia aparece ilustrada con la foto de una playa absolutamente cubierta por toneladas de basura, huella indeleble del desmadre nocturno.
15 ago 2025
FUTURO XERIFALTE / FUTURO MANDAMÁS
Xa ten dezasete anos e, ata o de agora, ninguén soubo diagnosticar correctamente a súa doenza, sendo dita circunstancia a causante de reprimendas, castigos, expulsións escolares e incomprensión xeral. Os seus propios pais avergóñanse del; os amigos dúranlle xusto o tempo que tardan en descubrir o defecto.
Pero un investigador de síndromes conxénitas raras interesouse polo caso e acaba de poñerlle nome ó trastorno: intolerancia extrema a verbalizar certezas. Mente por imperativo xenético. Rubor, taquicardia, tremores ou vertixe aparecen cando se ve forzado a emitir unha verdade, como nos exames. Aínda que o especialista prognostica que o seu mal será incurable, pretende minimizar esas molestias aplicándolle tratamentos experimentais que parecen eficaces. En efecto, despois dunha semana en terapia, xa pode pronunciar o seu nome completo sen poñerse encarnado, ou recitar a dirección postal exacta con apenas palpitacións.
O mellor é que o doutor augura ó paciente un futuro profesional brillante. Recoméndalle inscribirse, de momento, no sector xuvenil de calquera partido mentres continúa estudando. Despois, cando descubran a súa capacidade innata, pelexarán por el; entón elixirá aquela formación política que máis valore a mentira de autor. E alcanzará un desenvolvemento persoal envexado, sen reproches nin sacrificios.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Ya
tiene diecisiete años y, hasta ahora, nadie supo diagnosticar correctamente su
dolencia, siendo dicha circunstancia la causante de reprimendas, castigos,
expulsiones escolares e incomprensión general.
Sus propios padres se avergüenzan de él; los amigos le duran justo el
tiempo que tardan en descubrir el defecto.
Pero un investigador de síndromes congénitos raros se ha interesado por el caso y acaba de ponerle nombre al trastorno: intolerancia extrema a verbalizar certezas. Miente por imperativo genético. Rubor, taquicardia, temblores o vértigo aparecen cuando se ve forzado a emitir una verdad, como en los exámenes. Aunque el especialista pronostica que lo suyo será incurable, pretende minimizar esas molestias aplicándole tratamientos experimentales que parecen eficaces. De hecho, después de una semana en terapia, ya puede pronunciar su nombre completo sin ponerse colorado, o recitar la dirección postal exacta con apenas palpitaciones.
Lo mejor es que el doctor augura al paciente un futuro profesional brillante. Le recomienda inscribirse, de momento, en el sector juvenil de cualquier partido mientras continúa estudiando. Luego, cuando descubran su capacidad innata, se pelearán todos por él; entonces elegirá aquella formación política que más valore la mentira de autor. Y alcanzará un desarrollo personal envidiado, sin reproches ni sacrificios.
10 ago 2025
MÁIS CA PEDRAS / MÁS QUE PIEDRAS
Ía para monxa e queimou o
hábito cos chispazos dun amor explosivo. El colgou a sotana antes de acompañala
ó altar e deseñar unha familia ideal. Pronto chegaron os xemelgos. Despois de
meses velando por quendas os seus prantos, a media ducia de fillos en proxecto
reduciuse á metade. Co falecemento do terceiro, renegaron de Deus. Seguiron
camiñando xuntos, aínda que desorientados. Dubidaban en cada encrucillada e
adoitaban elixir o ramal equivocado. Véndose perdidos, tentaban retroceder,
pero tarde: a maleza xa invadía calquera senda anterior. Desgastada a esperanza
de ter netos ós que agarrarse para manterse en pé, o traxecto final tamén será
borroso.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Iba para monja y quemó el hábito con los chispazos de un amor explosivo. Él colgó la sotana antes de acompañarla al altar y diseñar una familia ideal. Pronto llegaron los mellizos. Después de meses velando por turnos sus llantos, la media docena de hijos en proyecto se redujo a la mitad. Con el fallecimiento del tercero, renegaron de Dios. Siguieron caminando juntos, aunque desorientados. Dudaban en cada encrucijada y solían elegir el ramal equivocado. Viéndose perdidos, intentaban retroceder, pero tarde: la maleza ya invadía cualquier senda anterior. Desgastada la esperanza de tener nietos a los que agarrarse para mantenerse en pie, el trayecto final también será borroso.
1 ago 2025
EFECTO INVERNADOIRO / EFECTO INVERNADERO
Viúvo e sen fillos que herden, Xesús despide os traballadores, abandona os cultivos e retírase a consumir saúde e capital. Camila, unha das xornaleiras prexudicadas, algo máis nova cás outras, deixa a casoupa arrendada onde vive e arríscase a cambiar de aires. Despois de longos meses malvivindo na cidade, retorna á mesma aldea coa intención de buscar calquera emprego pola zona e ocupar con discreción un invernadoiro do antigo amo. Escolle o mellor: é de vidro, vese menos deteriorado cós de plástico e está afastado das vivendas. Non será un pazo, pero en sitios peores ten durmido. Camila sabe por experiencia que dispoñer dun teito fixo onde acubillarse resulta fundamental nas entrevistas laborais. Amobla o seu novo habitáculo cunha hamaca vella, a maleta medio baleira, un caldeiro... Por sorte, a billa da rega segue funcionando. Tamén perduran unhas poucas hortalizas aínda comestibles, e bastante herba que arrincar. En días sucesivos, agrega algúns alimentos básicos mais un fornelo portátil. De noite, pasa frío; cando loce o sol, como non hai habitantes cerca, vaise espindo pouco a pouco ata quedar en coiros, para non afogar coa calor. Xesús compra uns prismáticos caros.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
9 jul 2025
VODA PECULIAR / BODA PECULIAR
Os convidados debemos ir vestidos de azul. Os noivos prometen respectar a cor protocolaria e sorprender. É fácil imaxinar, por exemplo, un smóking celeste para el, pero un veo anil ou turquesa... A ningún outro casamento acudín con tanto interese. Primeiro, chega o noivo ataviado con impecable mono de mahón azul. Media hora despois, a noiva supera calquera expectativa aparecendo disfrazada de Pitufina, máscara incluída. Costa traballo convencer ó cura para que os case. E cando criamos que xa nada nos podería impresionar máis, a nova esposada quita a careta para descubrir quen é en realidade: a súa mellor amiga.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
16 jun 2025
ERRÁTICO
15 may 2025
INERCIA
Estou ó volante nunha retención camiño do traballo. Aproveito para maquillarme, repasar os apuntamentos da oposición, planificar tarefas domésticas… De súpeto, a caravana móvese e aínda non acabei. ¡Os atascos xa non son o que eran! Cambiarei de ruta, a ver se hai máis sorte.
![]() |
| Imaxe procedente de interne |
8 may 2025
DISXUNTIVA / DISYUNTIVA
Xa só falta unha semana para
que acaben as rebaixas e aínda non comprou unha vida. As de saldo non lle
acaban de convencer, pero terá que decidirse por algunha, que a pensión non dá
para máis. Ou iso, ou instalar unha mira panorámica na porta...
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Ya solo falta una semana para que acaben las rebajas y todavía no ha comprado una vida. Las de saldo no le acaban de convencer, pero tendrá que decidirse por alguna, que la pensión no da para más. O eso, o instalar una mirilla panorámica en la puerta...
4 may 2025
A MILAGRIÑOS / LA MILAGRITOS
Ser moza e orfa de nai solteira sen recursos precipítaa ó futuro máis indigno. Pronto foxe da vila empuxada polos insultos delas e o silencio covarde deles. Varios anos despois, herda a fortuna dun cliente agradecido. Regresa con tratamento de dona á súa casa natal abandonada. Recibe visitas nocturnas mal intencionadas de vellos coñecidos, pero só conseguen cea fría. Ata que un cancro a devora. Deixa testamento a favor do municipio, cunha condición: a vivenda debe transformarse en local social; e a súa calella, en RÚA DA MILAGROSA. O alcalde encárgase de inaugurar ámbolos dous eventos. É a primeira vez que pisa de día ese lugar.
![]() |
| (Imaxe aportada polo concurso "A cunca" (ENTC) como inspiración para o presente relato) |
Ser huérfana joven de madre soltera sin recursos la precipita al futuro más indigno. Pronto huye del pueblo empujada por los insultos de ellas y el silencio cobarde de ellos. Varios años después, hereda la fortuna de un cliente agradecido. Regresa con tratamiento de doña a su casa natal abandonada. Recibe visitas nocturnas malintencionadas de viejos conocidos, pero solo consiguen cena fría. Hasta que un cáncer la devora. Deja testamento a favor del municipio, con una condición: la vivienda debe transformarse en local social; y su callejuela, en CALLE DE LA MILAGROSA. El alcalde se encarga de inaugurar ambos eventos. Es la primera vez que pisa de día ese lugar.
23 abr 2025
FINAL PRORROGADO DE LECTOR EMPEDERNIDO
Cruza o océano. Atravesa unha selva tras outra. Sofre ataques crueis, non exclusivamente de animais. Pasa fame. Soporta temperaturas extremas, febres, diluvios... Pérdeo todo. Menos o libro escachizado que carrexa amarrado con lianas, seguro de que as súas páxinas maltreitas aínda poden guialo. Do título xa só quedan anacos de palabras: ien añ d soled. No seu delirio, cre divisar un gran letreiro borroso que debería poñer Macondo. Alcanzalo faralle tocar o ceo. Non ten forzas para felicitarse. Segue camiñando, arrastrándose case. Canto máis avanza, máis lonxe ve o cartel. Nun intre de lucidez, decide renderse; pero a ilusión agárrao do pescozo e bérralle ó oído que un non morre cando debe, senón cando pode. Continúa.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Cruza el océano. Atraviesa una selva tras otra. Sufre ataques crueles, no exclusivamente de animales. Pasa hambre. Soporta temperaturas extremas, fiebres, diluvios... Lo pierde todo. Menos el libro hecho trizas que acarrea amarrado con lianas, seguro de que sus páginas maltrechas aún pueden guiarlo. Del título ya solo quedan trozos de palabras: ien añ d soled. En su delirio, cree divisar un gran letrero borroso que debería poner Macondo. Alcanzarlo le hará tocar el cielo. No tiene fuerzas para felicitarse. Sigue caminando, arrastrándose casi. Cuanto más avanza, más lejos ve el cartel. En unos segundos de lucidez, decide rendirse; pero la ilusión lo agarra del cuello y le grita al oído que uno no se muere cuando debe, sino cuando puede. Continúa.
6 abr 2025
REFRÁN APLICADO
Lucía, a filla primoxénita dos Barreiro, era unha rapaza loura de ollos verdes. As trenzas, sempre moi ben peiteadas, chegábanlle ó medio do lombo. Non pesaría máis de trinta quilos; esvelta coma unha xirafa e áxil coma unha lebre. Por estreita que fose a roupa que lle mercase súa nai, sempre lle quedaba frouxa. Pero a ela gustáballe así porque se sentía cómoda, dicía.
Parecía feliz. En cambio, seus pais estaban moi preocupados porque Lucía tiña un problema: xogaba de máis e comía de menos. Só lle gustaban as froitas acedas e zumentas. Se tiñan carabuña, nin as probaba. De peixe ou carne só tomaba o arrecendo, e iso desde lonxe porque na cociña nin entraba. Corría pola fraga detrás dos paxaros horas e horas sen se cansar.
Un día, choutando pola eira, caeu e mancouse nun xeonllo. A ferida era pequena pero os pais aproveitaron para levala ó médico, que xa había moito tempo que non ía. O doutor pediulle que se deitase na padiola e a pobre rapaza botouse a chorar desconsolada, non pola ferida, senón porque non podería xogar por uns días, seguro. Pero cando viu a tremenda xiringa que tiña o médico na man, esqueceuse da ferida e, do brinco que deu, case remata no chan.
─Non te asustes, pero hai que poñerche unha inxección. Se cadra había algún ferro enferruxado por alí e pódese producir unha infección.
─¡Non! ¡Inxeccións, non! ¡Prefiro morrer!
─¿Como dis iso, nena? ─asustouse súa nai.
─Ben, pode haber outra solución ─comentou o doutor chiscándolles un ollo ós pais─. Pero non che vai gustar nada.
─¡O que sexa!
─¿Estás segura do que dis?
─Si. Calquera cousa menos pincharme.
Entón, don Florencio púxose diante do ordenador e, cun sorriso moi sospeitoso, comezou a escribir a receita. Cando rematou, empezou a ler:
─Almorzo: leite con pan e unha froita. Xantar: dous pratos de comida, un deles con peixe ou carne, e de sobremesa, iogur. Merenda...
─Vale, vale... Non siga que xa entendín.
Cando chegaron á casa, empezaron o tratamento. Era a hora da merenda e súa nai preparoulle un bo bocadillo de pan con manteiga. Por riba, houbo un pexego fresquiño que a avoa lle trouxera da horta. O señor Manuel e a señora Rosa non daban creto: a súa filla sentada e ¡comendo! A pequena ferida valera a pena. Xa di o refrán: “Non hai mal que por ben non veña”.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
Lucía, la hija primogénita de los Barreiro, era una niña rubia de ojos verdes. Las trenzas, siempre muy bien peinadas, le llegaban a la mitad de la espalda. No pesaría más de treinta kilos; esbelta como una jirafa y ágil como una liebre. Por estrecha que fuera la ropa que le comprara su madre, siempre le quedaba floja. Pero a ella le gustaba así porque se sentía cómoda, decía.
Parecía feliz. En cambio, sus padres estaban muy preocupados porque Lucía tenía un problema: jugaba de más y comía de menos. Solo le gustaban las frutas ácidas y jugosas. Se tenían hueso, ni las probaba. De pescado o carne solo tomaba el olor, y eso desde lejos porque en la cocina ni entraba. Corría por el bosque detrás de los pájaros horas y horas sin cansarse.
Un día, saltando por la era, cayó y se lastimó en una rodilla. La herida era pequeña pero los padres aprovecharon para llevarla al médico, que ya hacía mucho tiempo que no iba. El doctor le pidió que se acostara en la camilla y la pobre niña se echó a llorar desconsolada, no por la herida, sino porque no podría jugar por unos días, seguro. Pero cuando vio la tremenda jeringa que tenía el médico en la mano, se olvidó de la herida y, del brinco que dio, casi acaba en el suelo.
─No te asustes, pero hay que ponerte una inyección. A lo mejor había algún hierro oxidado por allí y se puede producir una infección.
─¡No! ¡Inyecciones, no! ¡Prefiero morir!
─¿Cómo dices eso, nena? ─se asustó su madre.
─Bien, puede haber otra solución ─comentó el doctor guiñándoles un ojo a los padres─. Pero no te va a gustar nada.
─¡Lo que sea!
─¿Estás segura de lo que dices?
─Sí. Cualquier cosa menos pincharme.
Entonces, don Florencio se puso delante del ordenador y, con una sonrisa muy sospechosa, comenzó a escribir la receta. Cuando finalizó, empezó a leer:
─Desayuno: leche con pan y una fruta. Almuerzo: dos platos de comida, uno de ellos con pescado o carne, y de postre, yogur. Merienda...
─Vale, vale... No siga que ya he comprendido.
Cuando llegaron a casa, empezaron el tratamiento. Era la hora de la merienda y su madre le preparó un buen bocadillo de pan con mantequilla. Después, hubo un melocotón fresquito que la abuela le había traído de la huerta. El señor Manuel y la señora Rosa no daban crédito: su hija sentada y ¡comiendo! La pequeña herida había valido la pena. Ya dice el refrán: “No hay mal que por bien no venga”.
2 abr 2025
24 mar 2025
AMOR PROPIO
![]() |
| Imaxe procedente de internt |
Con terapia, superou a fuxida do seu prometido; non así o trauma por suspender a voda, desperdiciar un vestido carísimo e, sobre todo, quedar sen a viaxe de noivos soñada. As amigas tampouco conseguían animala. E foi murchando lentamente por deficiencia crónica de ilusións. Ata que descubriu o invento denominado sologamia. Despois da matinación correspondente, empregou moitas ganas e tódolos seus aforros en organizar un automatrimonio pomposo, lúa de mel ós fiordes incluída. Pero regresou apesarada do cruceiro. Só ela sabe o motivo: poñerse os cornos co capitán é imperdoable. Non estaba nos seus plans divorciarse tan pronto.
Con terapia, superó la espantada de su prometido; no así el trauma por suspender la boda, desperdiciar un vestido carísimo y, sobre todo, quedarse sin el viaje de novios soñado. Las amigas tampoco conseguían animarla. Y se fue marchitando lentamente por deficiencia crónica de ilusiones. Hasta que descubrió el invento denominado sologamia. Después de la correspondiente rumia mental, empleó muchas ganas y todos sus ahorros en organizar un automatrimonio fastuoso, luna de miel a los fiordos incluida. Pero ha regresado cabizbaja del crucero. Solo ella sabe el motivo: haberse puesto los cuernos con el capitán es imperdonable. No estaba en sus planes divorciarse tan pronto.
Creado para o concurso A CUNCA de Arzúa. Publicado no libro recopilatorio 2024 de ENTC
16 mar 2025
ANTIHEROE FORZOSO / ANTIHÉROE FORZOSO
Non tivo moita sorte cos pais que lle tocaron, sempre endebedados e de mal humor. Ademais, chegou tarde á repartición de xenes e tivo que apandar coas sobras. Os guapos e simpáticos xa os pillaran as súas irmás maiores. Por iso lle gustaba tanto disfrazarse, porque así facía graza á xente, e esta esquecía mofarse del durante unhas horas.
A primeira vez foi de Superman, no parvulario. Súa nai improvisou a vestimenta: calzón sobre pantalón raquítico e capa rachada dun mandil vello. Todo o mundo se riu del, pero non se decatou. Tardou anos en descubrir que as gargalladas de entón, o mesmo cás posteriores, tamén eran burlas, provocadas polo aspecto grotesco que amosaba a súa estampa cos disfraces caseiros de heroes ficticios, atavíos que el gardaba con tanto aprecio. Comprendeu de golpe a situación: urxía un cambio de rumbo.
Botouse ó mundo vestido de mendigo, disposto a dar pena tan só. Non se despediu de ninguén e nunca soubo se o estrañaron. De porta en porta, de igrexa en igrexa, de ponte a ponte… fíxose rico e regresou. Nin a propia familia puido pescudar a verdadeira identidade de tan misterioso e pimpante cabaleiro. Esa foi a súa vinganza.
Unha mañá, desapareceu de novo. Definitivamente. Na habitación do luxoso hotel onde se hospedara, atoparon un calzón infantil avellado e unha especie de capa esfiañada.
![]() |
| Imaxe procedente de internet |
No tuvo mucha suerte con los padres que le tocaron, siempre endeudados y de mal humor. Además, llegó tarde al reparto de genes y hubo de apandar con las sobras. Los guapos y simpáticos ya los habían pillado sus hermanas mayores. Por eso le gustaba tanto disfrazarse, porque así hacía gracia a la gente, y esta olvidaba mofarse de él durante unas horas.
La primera vez fue de Superman, en el parvulario. Su madre improvisó el atuendo: calzoncillo sobre pantalón raquítico y capa rasgada de un mandil viejo. Todo el mundo se rió de él, pero no se enteró. Tardó años en descubrir que las carcajadas de entonces, igual que las posteriores, también eran burlas, provocadas por el aspecto grotesco que mostraba su estampa con los disfraces caseros de héroes ficticios, atuendos que él guardaba con tanto aprecio. Comprendió de golpe la situación: urgía un cambio de rumbo.
Se echó al mundo vestido de mendigo, dispuesto a dar pena solamente. No se despidió de nadie y nunca supo si lo añoraron. De puerta en puerta, de iglesia en iglesia, de puente a puente… se hizo rico y regresó. Ni la propia familia pudo averiguar la verdadera identidad de tan misterioso y encopetado caballero. Esa fue su venganza.
Una mañana, desapareció de nuevo. Definitivamente. En la habitación del lujoso hotel donde se había hospedado, encontraron un calzón infantil ajado y una especie de capa deshilachada.
12 mar 2025
DON NINGUÉN / DON NADIE
![]() |
| Imaxe de internet (editada) |
Gastó lo que no tenía en un traje decente y un regalo generoso. Pasó por la barbería y hasta por el dentista. Cambió las gafas. Su mejor amigo se casaba, todo dispendio le parecía poco. Pero olvidó un detalle: nadie lo había invitado.
7 mar 2025
RECURSOS DA MISERIA / RECURSOS DE LA MISERIA
Felisa
leva dous días de parto, asistida por unha veciña. Está esgotada. O único da
aldea que posúe motocicleta vai buscar ó médico comarcal. Este, rendido, propón
o quirófano como solución. Pero queda lonxe e é caro. O motorista avisa a un
taxi da vila, que agarda na estrada, a medio quilómetro da vivenda. Xosé, o
marido, pide a un veciño algúns cartos prestados e unha esqueira grande para
usar de padiola. Entre os dous homes trasládana ata o coche. Ó seu paso, as
mulleres rezan; temen o peor.
Milagrosamente sobreviven ambas, nai e criatura. Regresan ó fogar en idénticos medios de transporte. Xosé, convencido de que a escada protexeu as súas vidas, desexa conservala. Ofrece a cambio xornadas de traballos agrícolas sen retribución. O dono rexeita o trato: regálalla. Prométenlle agradecemento eterno.
Cos anos e outras penurias, a esqueira acaba acurrunchada. Felisa sofre dores propias e demencia severa do esposo. Avella a bicos unha fotografía da súa filla emigrante. Cavila. Recorre a Salvadora, así a chamaba. Consegue acomodala en posición vertical. Empeza a escalar. Porta unha corda con nó corredizo. Roga a Deus que os chanzos cheos de couza resistan ata o final.
![]() |
| (Imaxe procedente de internet) |
Milagrosamente sobreviven ambas, madre y criatura. Regresan al hogar en idénticos medios de transporte. José, convencido de que la escala protegió sus vidas, desea conservarla. Ofrece a cambio jornadas de trabajos agrícolas sin retribución. El dueño rechaza el trato: se la regala. Le prometen agradecimiento eterno.
Con los años y otras penurias, la escalera acaba arrinconada. Felisa sufre dolores propios y demencia severa del esposo. Avejenta a besos una fotografía de su hija emigrante. Cavila. Recurre a Salvadora, así la llamaba. Consigue acomodarla en posición vertical. Empieza a escalar. Porta una cuerda con nudo corredizo. Ruega a Dios que los peldaños apolillados resistan hasta el final.

























